جستجو

تاريخ انتشار : 92/11/28 - 19:25
در راستای مخالفت فرهنگستان زبان فارسی با تدریس زیان مادری/نویدآذربایجان: عذر خواهی کنید
دکتر مهران تبریزی مدیر مسئول نوید آذربایجان در خصوص موضع گیری فرهنگستان زبان و ادب فارسی گفت:بنظر من بدترین نوع دفاع از یک زبان نادیده گرفتن و تحقییر دیگر زبانهاست اظهار نظرهای غیر کارشناسی برخی اعضا فرهنگستان زبان فارسی ماهیت آنها را برای مردم روشن کرد. وی افزود: تاریخ مصرف چنین اظهار نظرهایی گذشته است. آنها از بیت المال و از جیب مردم پول می گیرند

اشاره:

اخیرا برخی از اعضای فرهنگستان زبان و ادب فارسی در خصوص مخالفت با اجرای اصول 15 و 19 قانون اساسی و تدریس زبانهای مادری در مدارس و دانشگاها اظهار نظرهای نموده اند

فتح الله مجتبایی عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی موضوع آموزش زبان مادری در کشور را امری وارداتی نامید و گفت: شک ندارم که این موضوع از خارج به ایران آمده است قبل از این در هندوستان نیز این مسئله توسط انگلستان تجربه شد و امروز هم انگلستان و کشورهای شمالی ما هستند که می خواهند این مسئله را به ایران وارد کنند.
 سلیم نیساری دیگر عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی گفت: عده‌ای فکر می‌کنند علاقه به یک قومیت یعنی تحصیل با زبان آن قوم اما این موضوع بسیار خطرناک است.
محمد علی موحد عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی در سخنان کوتاهی با اشاره به مباحث مطرح شده در این نشست به موضوع آموزش زبانهای محلی توسط دولت اشاره کرد و گفت: دولت باید از مداخله مستقیم در آموزش زبانهای محلی و بومی خودداری کند ما زبان معیاری داریم که زبان رسمی ما است اگر دولت بخواهد آن را فراموش کند و به حوزه زبانهای محلی وارد شود کار ما زار است.

نوید آذربایجان به لحاظ اهمیت موضوع با برخی اعضا شورای نویسندگان نویدآذربایجان گفتگوی کوتاهی انجام داده که در ذیل از نظر خوانندگان می گذرد. سرویس گفتگو

 

 دکتر مهران تبریزی مدیر مسئول نوید آذربایجاندر خصوص موضع گیری فرهنگستان زبان و ادب فارسی گفت:بنظر من بدترین نوع دفاع از یک زبان نادیده گرفتن و تحقییر دیگر زبانهاست  اظهار نظرهای غیر کارشناسی  برخی اعضا فرهنگستان زبان فارسی ماهیت آنها را برای مردم روشن کرد.

وی افزود: تاریخ مصرف چنین اظهار نظرهایی گذشته است. آنها از بیت المال و از جیب مردم پول می گیرند تا یک زبان خاصی را تقویت کنند، اما آنها این حق را ندارند که دیگر زبانهای مردم ایران را تحقیر کنند.

مدیر مسئول نوید آذربایجان گفت: دغدغه بسیاری از مردم اجرای اصول معطل مانده قانون اساسی است، حال که دولت روحانی در انتخابات اخیر ریاست جمهوری وعده اجرای اصول 15 و 19 قانون اساسی را داده و الان نیز مصمم است این وعده را عملی نماید عده ای در عرصه فرهنگ نیز چوب لای چرخ دولت آقای روحانی می گذارند.

دکتر مهران تبریزی در ادامه افزود: این سخنان و اظهار نظرها در  شأن یک فرهنگستان نیست چنین اظهار نظرهایی،جامعه را با  چالش  مواجه می کند..

مدیر مسئول نوید آذربایجان خاطر نشان کرد: اظهار نظرهای گروهی از اعضای فرهنگستان  زبان فارسی عجولانه بوده و فصل الخطاب نیست و مانعی برای تحقق وعده های دکتر روحانی نمی تواند ایجاد نماید.

دکتر مهران تبریزی تأکید کرد : مخالفین اصلاحات توفیقات دولت دکتر روحانی را بر نمی تابند . بنظر من موضع گیریهای اعضای فرهنگستان زبان و ادب فارسی شائبه سیاسی داردو در جهت حاشیه سازی و ایجاد بحران آفرینی است که می خواهند با چنین اظهار نظرهایی جامعه ایرانی را درگیر مسائل قومی و در حقیقت  حاشیه ای امنیتی برای تحقق اصول 15 و 19 قانون اساسی ایجاد نمایند من موضع گیری اعضای فرهنگستان فارسی را  شتابزده ،ناشیانه و غیر علمی و حتی غیر انسانی   می دانم.

مدیر مسئول نوید آذربایجان در ادامه گفت: ببینید در اروپا برای 4 نفر به  زبان مادریشان کلاس تشکیل می دهند و دولت از چنین پدیده ای حمایت می کنند، شرایطی فراهم می نمایند تا همه به زبان مادری خود تحصیل کنند. من واقعأ در شگفتم در  جامعه متکثر ایران که اکثریت این جامعه را هموطنان غیر فارسی زبان تشکیل می دهند. با گذشت 35 سال هنوز از ابتدایی ترین حقوق انسانی و الهی خود محروم اند. حقوقی که خداوند متعال در قرآن کریم از آن سخن به میان آورده است.

حال بر ما چه شده است که عده ایی می خواهند مردم ما را از چنین حق و حقوقی محروم نمایند و اساسأ اجرای قانون در صلاحیت یک فرهنگستان نیست، بهتر است آقایان مشغول امورات روز مره خود باشند و برای کلمات و اصطلاحات خودشان معادل سازی نمایند.واقعا خنده آور است که عده ایی بگویند زبان ما خوب است ولی زبان شماها بد است . صلاح آقایان در این است که از بابت این حرفها از مردم عذرخواهی کنند.واقعا اینگونه اظهارات مایه آبروریزی و خلاف قانون است.

دکتر مهران تبریزی تأکید کرد: ما در یک جامعه دو زبانه زندگی می کنیم. زبان اول و مادری ما ترکی است و زبان دوم ما نیز فارسی است . از نظر علمی، فرد دو زبانه به فردی اطلاق می شود که آن  فرد قادر به صحبت کردن به دو زبان با فصاحت و سلیسی یکسان است. یعنی به عبارت دیگر فرد قادر است زبان دوم خودش را به مانند زبان مادری بداند و تسلط لازم بر آن داشته باشد، ولی متأسفانه در جامعه ما این پروسه کاملا بر عکس است. اکثر مردم به زبان مادری خود آشنایی کامل ندارند و حتی نمی توانند به آن زبان بخوانند و بنویسند. این پروسه ظلمی آشکار در حق مردم است و بهتر است اعضا فرهنگستان وارد این مقوله خطرناک نشوند.

مدیر مسئول نوید آذربایجان با اشاره به نظام آموزشی کشور گفت: نظام آموزشی ما یکی از عقب مانده ترین نظام آموزشی است که قادر به آموزش هیچ زبانی به طور کامل نیست. شما ملاحظه میکنید کودک پس از 12 سال تحصیل به زبان فارسی قادر نیست بطور کامل به زبان فارسی تکلم کند یا 6 سال عربی و انگیلیسی فرا می گیرد ولی قادر نیست جمله ای به آن زبانها بیان کند. این نقطه ضعف اساسی نظام آموزشی ماست که توجهی به مقوله دو زبانگی دانش آموزان نمی کند.

نظام آموزشی می باید از تحمیل یک زبان خاص و حذف زبان مادری دانش آموزان پرهیز کند. این یک اصل اساسی پذیرفته شده در  کل دنیاست که کودک می باید به زبان مادری خود آموزش ببیند و در کنار آموزش به زبان مادری ، زبان دوم کشور خود را نیز فرا گیرد.و حتی سایر زبانهای رایج بین المللی راهم فرا گیرد.

تحقیقات علمی مؤید این نکته است که مهارتهای زبان مادری موجب تسهیل یادگیری زبان دوم می شود و از آنجائیکه در نظام آموزشی ما به زبان های مادری توجهی نمی شود در حقیقت یادگیری زبان دوم برای دانش آموزان تسهیل نمی گردد.

دکتر مهران تبریزی در خاتمه افزود: هم اکنون در 200 کشور جهان، حفظ و صیانت از زبانها یک نیاز مبرم محسوب می شود و بر اساس آمار اعلام شده از طرف یونسکو 95 درصد زبانهایی که در معرض نابودی هستند این زبانها را فقط 4 درصد مردم تکلم می کنند. آنگاه در جامعه ما عده ایی از نابودی زبان میلیون ها انسان سخن می گویند و آموزش زبان مادری را توطئه دشمنان و امر وارداتی می دانند و می گویند بوی توطئه می آید دریغا .....  .

 

عیسی نظری حقوقدان و سردبیر نویدآذربایجاندر خصوص مواضع فرهنگستان زبان فارسی گفت: آنها که جلوی آموزش زبان مادری هرکسی را می گیرند در اصل، تفکر را مخدوش می کنند، بدون زبان هیچ امکانی برای انسان متصور نیست، نه می تواند فکر کند و نه می تواند فکرش را بیان کند ، احساس هر انسان با زبان او بیان می شود.

قاضی سابق دادگستری آذربایجان غربی  افزود در کنگره زبان شناسی هم گفتم زبان کشی آشکارترین نوع نسل کشی است!

زبان و یا سخن گفتن مطلقأ همانند راه رفتن غریزی نیست بلکه اکتسابی و آموزشی است، از زمانی که در شکم مادر قرار می گیرد شروع به یادگیری می کند.

عیسی نظری و وکیل پایه یک داگستری  خاطر نشان کرد : یک تشکیلاتی  همانند فرهنگستان می تواند با مخالفت با آموزش آن زبان، سکته ای در یادگیری بوجود بیاورد. می بینید در کلاس های دانشگاهها از  ترس نوچه های شوونیست  سوأل کردن از استاد تعطیل شده است. عقب ماندگی جامعه ایران از این گردنه عبور می کند ، این نوع اقدامات خاص فاشیسم و استبداد است، استادان اساطیری ایران زمین در طول هزاره ها از ترقی و توسعه این سرزمین ممانعت کرده اند و می خواهند آن را ادامه دهند، برای اینکه بتوانیم به حیات اجتماعی خودمان همانند کشورهای پیشرفته ادامه بدهیم، باید هرکس به زبان مادری خود تحصیل نماید والا رفاه و آسایش برای این مملکت محال خواهد بود.

 سردبیر نویدآذربایجان در ادامه  افزود بنظر من فرهنگستان اعتماد به نفس خود را از دست داده است، مثل این می ماند که تیمی از ترس رقابت حاضر به بازی فوتبال نباشد، ترس از باخت او را منزوی نماید. دنیای هزاره سوم یک فرمول نهایی دارد ملتی وجود ندارد ، ملت ها وجود دارد، زبان وجود ندارد؛ زبان ها وجود دارند ، در این گردونه  کسی که بگوید فقط  زبان من، در تناقض وارد می شود که فقط انزوا نجاتش میدهد.

 

 

پروفسور دکتر حسین محمدزاده صدیق عضو شورای نویسندگان نویدآذربایجان و استاد دانشگاهگفت:به نظر من  این اشخاص نظرات شخصی خود را گفته‌اند و از آن جا که سخنانشان ناپخته، نسنجیده و احساسی است، خیلی قابل اعتنا نیست. نظرات  شخصی نمی‌تواند نظر یک ارگان و مجموعه‌ی دولتی تلقی شود.

وی افزود: یکی از این کارمندان گفته است که اگر زبان‌های مادری در کشور تدریس شود «کار ما زار است!» این حرف خیلی مضحک و خنده‌دار است بویژه آن که وی مرجع ضمیر «ما» را هم تعیین نکرده است. اگر منظور او «ما ایرانیان» است، که باید بگویم چنین نیست. من که خود یک ایرانی هستم و بیش از نیم قرن است که به فرهنگ و ادبیات کشور خودم خدمت می‌کنم از این اتفاق، اگر تحقق یابد، بسیار خوشحال خواهم شد و خود نیز آمادگی هر گونه همکاری علمی با دولت تدبیر و امید در تحقق این آرزوی میلیون‌ها ایرانی را اعلام کرده‌ام. دیگری گفته است که از این آرزو «بوی توطئه می‌آید!» و در جای دیگر افاضه کرده است که تدریس زبان‌های ایرانی در مدارس ایران «وارداتی و انگلیسی است!» آیا او نمی‌داند که توطئه‌ی انگلیس در هندوستان، پاکستان و بنگلادش منجر به محو زبان‌های بومی آن کشورها شد و انگلیسی تبدیل به زبان رسمی، عمومی و اشرافی در آن کشورها گردید. انگلیس که به فرهنگ‌های ایرانی دل نمی‌سوزاند.

 زبان شناس و استاد دانشگاههادر ادامه افزود:کارمندان فرهنگستان زبان و ادب فارسی شاید دستی در ادبیات و علم اللسان داشته باشند، اما توقع برخورداری دانش عمیق سیاسی و بینش استراتژیک از آن‌ها نمی‌رود.

پروفسور دکتر صدیق خاطر نشان کرد: امروزه در کشورهای همسایه‌ی ما نظیر ترکیه،‌ عراق و افغانستان مساله‌ی قومی حل شده است و یا در حال حل شدن است. در کشور ما نیز هم اکنون این مساله در راس توجه کلان به امنیت ملی ما قرار دارد. من یقین دارم که تدریس زبان مادری بویژه زبان ترکی در مدارس در تحکیم امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران تاثیر بسزایی خواهد داشت.

عضو شورای نویسندگان نویدآذربایجان تاکید کرد:به نظر من رئیس جمهور محترم به عنوان یک استراتژیست امنیت ملی به این مساله نگاه کرده است و وعده ی اجرای کامل اصل پانزدهم قانون اساسی و تاسیس فرهنگستان زبان ترکی را داده است. شما تصور کنید که اگر از مهرماه سال آینده زبان ترکی هم در مدارس تدریس شود، چه شوق و شعفی در کشور ایجاد خواهد شد. هزاران جوانی که به همین دلیل شاید از نظام قهر کرده‌اند، به آغوش نظام بازخواهند گشت.

 دیگر مساله‌ای به نام «قومگرایی» و نظائر آن نخواهیم داشت. بساط بسیاری از سایت‌ها، وبلاگ‌ها و مراکز پان ایرانیستی که می‌خواهند از آب گل آلود ماهی بگیرند، برچیده خواهد شد و دکان ملی‌گرایان موذی تخته خواهد شد.

  استاد دانشگاهها در ادامه گفت:جوانان ما به جای آموزش زبان مادری خود از طریق کانال‌های تلویزیونی اجنبی، آن را در مدارس خود یاد خواهند گرفت و در کشور خویش صد در صد احساس «خودی» خواهند کرد.

 دکتر صیق تاکید کرد:کارمندان فرهنگستان زبان و ادب فارسی بهتر است به جای جوسازی و مانع تراشی در مسیر اقدامات فرهنگی دولت تدبیر و امید و مخالفت با تحقق و تتبع در زبان‌های ایرانی بویژه‌ ترکی و تدریس آن در مدارس، به فکر خود باشند و به گذشته‌ی خود نگاه کنند و ببینند که آیا توانسته‌اند در  سی سال اخیر، زبان فارسی را به زبان قرآن نزدیک کنند یا مانند کسروی با جعل لغاتی که اصلاً قرابتی با زبان قرآن ندارد، قدم به قدم فارسی را از زبان قرآن دور می‌سازند؟ کتاب‌هایی مانند التفهیم ابوریحان، دانشنامه‌ی علایی ابن سینا، درة التاج خواجه مسعود شیرازی، تاریخ وصّاف و ده‌ها کتب فلسفی،‌ ادبی،‌ علمی و غیره سرشار از لغات و اصطلاحات قرآنی با مفاهیم عمیق عرفانی بوده است.

عضو شورای نویسندگان نویدآذربایجان افزود: اعضای فرهنگستان  زبان و ادب فارسی چرا واژه‌های جدید را از مشتقات لغات قرآنی اخذ نمی‌کنند؟ در گذشته اگر کسی فارسی یاد می‌گرفت، خیلی راحت قرآن را می‌توانست بیاموزد. اما اکنون دانشجویی که در کلا‌س‌های جامعه‌شناسی، زبان‌شناسی، روانشناسی و غیره می‌نشیند و با انبوهی از لغات عجیب و غریب فرهنگستان درس می‌خواند، فرسنگ‌ها از زبان قرآن دور می‌شود. فارسی دارد به یک زبان مصنوع و ساختگی عجیب و غریبی تبدیل می‌شود  مؤلف دهها کتاب و آثار ادبی و فرهنگی خاطر نشان کرد: من واهمه از این دارم که در آینده‌ی نزدیک، کلیله و دمنه را باید «فارسی نویسی» کنیم تا تریبت شدگان فرهنگستانی بتوانند آن را بخوانند و دریابند. در حالی که در گذشته متن کامل کلیله و دمنه را در کلاس ششم ابتدایی می‌خواندیم و می‌فهمیدیم. کارمندان فرهنگستان بهتر است کارنامه و عملکرد خود را وارسی کنند و ببینند چرا عملکرد آنان قدرت قرائت و فهم کتاب‌هایی مانند «مرزبان نامه» را از مردم ایران سلب کرده است و اکنون نیز می‌خواهند آنان را از خواندن درس به زبان مادری‌شان دور سازند؟ دورسازی زبان فارسی از زبان قرآن سیاست کسروی بود. او اگر به جای کلمه‌ی پرمعنای «احساس» واژه‌ی بی‌مزه‌ی «سهش» و «سهیدن» را جعل کرد و به کار برد، فقط در آرزوی آن بود که زبان اختراعی‌اش که آن را «زبان پاک» می‌نامید عاری از لغات پر مفهوم قرآنی باشد. نیل به این آرزو جزو سیاست‌های رژیم طاغوت هم بود. در رژیم گذشته طبق بخشنامه‌های مؤکد آموزش و پرورش حتی کاربرد تنوین در زبان فارسی را ممنوع می‌ساختند. تنوین هیچ گناهی نداشت و هیچ گونه زشتی هم در فارسی ایجاد نمی‌کرد، بلکه حتی قاعده‌ای به قواعد فارسی می‌افزود. گناه تنوین آن بود که خصوصیت و سجیه‌ی قرآنی داشت.

 پروفسور دکتر صدیق در خاتمه تاکید کرد:من به عنوان یک معلم هفتاد ساله‌ی این کشور به برخی از کارمندان این نهاد که گاهی سخنان ناپخته و ناسنجیده بر زبان می‌آورند و باعث خوشحالی ناب‌گرایان و خون‌پرستان می‌شوند، نصیحت می‌کنم که زبان قرآن را عامل اصلی تقویت زبان فارسی مد نظر قرار دهند و ثانیاً در مقابل هجمه‌ی الفاظ خارجی و اروپایی و استفاده از واژه‌های من درآوردی کسروی مآبانه- به قصد سره‌نویسی منحط- در واژه‌سازی از اشتقاقات دو زبان عربی و ترکی که قرن‌ها باعث نیرومندی زبان فارسی بودند، سود جویند و ثالثاً در آموزش زبان مادری بویژه زبان ترکی که در هر نقطه‌ از ایران می‌توان با آن زندگی کرد، به تدبیری که دولت جدید به منظور ایجاد امید، قصد اجرای آن را دارد مددرسانی کنند و نقشی در تحکیم وحدت و یکپارچگی قرآنی و اسلامی ملت بزرگ ایران داشته باشند.

 

  راضیه افتخاری مترجم زبان انگلیسی و عضو شورای نویسندگان نویدآذربایجانگفت: توجه به سابقه فرهنگستان زبان و ادب فارسی  ناخشنودی اعضای آن از هرگونه اقدام در جهت احیای زبانهای غیر فارسی وضعیتی دور از انتظار نبود.آنچه در این میان اهمیت دارد میزان تاثیرگذاری آراء این افراد در تحقق یا عدم تحقق اراده دولت است.

وی افزود: با اینکه آموزش زبان مادری طبق اصل 15 قانون اساسی جزو وظایف دولت جمهوری اسلامی ایران محسوب می شود با گذشت سی و پنج سال از تصویبش نه تنها گامی عملی برای اجرایی کردن آن برداشته نشده بلکه عده ای به خود اجازه می دهند در این زمینه برای دولت باید و نباید تعیین کنند.

عضو شورای نویسندگان نویدآذربایجان خاطر نشان کرد:آقای علی موحد که متولد تبریز! و از اعضای فرهنگستان زبان و ادب فارسی هستند گفته اند :

"دولت باید از مداخله مستقیم در آموزش زبانهای محلی و بومی خودداری کند ما زبان معیاری داریم که زبان رسمی ما است اگر دولت بخواهد آن را فراموش کند و به حوزه زبانهای محلی وارد شود کار ما زار است.

باید از ایشان پرسید با ورود دولت به حوزه "زبانهای  محلی" ! کار شما در چه زمینه ای زار می شود ؟اگر اجرای اصول قانون اساسی برای شما مشکل آفرین استآیا  نباید به ماهیت حوزه فعالیت شما تردید کرد؟ بدیهی است وقتی برای زبان رسمی در کشوری که دارای تنوع فرهنگی و زبانی است کاربرد و ارزشی فراتر از تسهیل برقراری ارتباط بین شهروندان و مراکز رسمی و دولتی قائل باشیم مشخص است که احیای زبانهای مادری را تهدیدی برای زبان رسمی قلمداد خواهید کرد.

 راضیه افتخاری افزود:در هر حال با وجود اساسنامه و شرح وظایف مشخص فرهنگستان زبان و ادب فارسی مخالفت یا موافقت اعضای آن نمی تواند به لحاظ قانونی خللی در اجرای تصمیمات دولت داشته باشد . البته باید دید دولت تا چه حد مصمم است  طرح آموزش به زبان مادری را که کمتر از یک انقلاب در حیطه سیستم آموزشی کشور نیست عملی کند.

 

شاپور اسماعیلیان حقوقدان و عضو شورای نویسندگان نویدآذربایجان  گفت :آ موزش زبان مادری " حقی " است مسلم و انکار ناپذیر . این حق در بسیاری از اسناد معاهدات حقوق بشری از جمله ماده 30 کنوانسیون حقوق کودک، ماده 37 میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی، اصل 35 قانون اساس جمهوری اسلامی ایران مورد تائید قرار گرفته است.

وی افزود: حال پرسش حیرت انگیز این است چنین حق مسلمی با بهانه های واهی بعد از 35 سال مغفون ماندن ، چرا باید مورد اجرا قرار نگیرد؟ اساسأ چگونه پذیرفتنی است برخی از اعضای فرهیخته فرهنگستان زبان و ادب " حق تدریس زبان مادری" را در کنارزبان رسمی کشور ، " توطئه" تلقی کنند؟

شاپور اسماعیلیان  قاضی سابق دادگستری آذربایجان غربی گفت:اصل پانزدهم قانون اساسی می گوید: " زبان و خط رسمی و مشترک  مردم ایران، فارسی است . اسناد و مکاتبات و متون رسمی و کتب درسی باید با این زبان و خط باشد ولی استفاده از زبان های محلی و قومی در مطبوعات و رسانه های گروهی و تدریس ادبیات آنها در مدارس در کنار زبان فارسی آزاد است." همانطوریکه برخی از صاحب نظران حقوقی نیز به آن اشاره کرده اند ، ملاحظه و مطالعه مذاکرات مجلس بررسی نهایی قانون اساسی در تصویب اصل 15 ( صفحات 574 الی 577) مؤید این است که منظور از تصویب این اصل در جهت تقویت زبان فارسی بوده است.

وکیل پایه یک دادگستری خاطر نشان کرد: شهید بزرگوار مرحوم  دکتر بهشتی می گوید: اگر کسی حقی داشته باشد ، دولت باید زمینه انجام آن را فراهم کند و در پاسخ مرحوم مولوی عبدالعزیز نماینده مجلس در  بررسی قانون اساسی از بلوچستان که سوأل می کند : اگر کسی بخواهد زبان بلوچی بخواند آیا برای او هم کتاب و هم معلم تهیه می کنید؟ شهید بهشتی پاسخ می دهد: بله ، این اصل با حضور 67 نفر از حاضرین 69 نفر با نظر 62 نفر موافق ، بدون مخالف و با 5  رأی ممتنع به تصویب رسید.

 شاپور اسماعیلیان در خاتمه تاکید کرد:حال که  آقای علی یونسی دستیار ویژه رئیس جمهوری در امور اقوام و اقلیت ها در برگزاری جلساتی با آموزش و پرورش برای اجرایی شدن کامل اصل 15 خبر داده است و این رویکرد گامی در راستای اجتناب در تشدید عقده سیاسی و فرهنگی در میان گروه های قومی می باشد ، سرانجام آن موجب تقویت امنیت ملی است نباید در اجرای اصل 15 مانع تراشی شود